Các thuật ngữ cờ tướng cơ bản nghĩa là gì?
Các câu trả lời này trình bày lại những luật mà engine mã nguồn mở của chúng tôi cài đặt. Engine tuân theo luật đi quân, chiếu bí và cả hai phán quyết thế lặp của Liên đoàn Cờ tướng châu Á (WXF): bên dùng chiếu lặp hay đuổi lặp để buộc thế lặp thì xử thua, không xử hoà. Phần đuổi lặp chưa được đối chiếu với tuyển tập thế cờ chính thức. Khi một câu trả lời nhắc tới thế cờ cụ thể, thế cờ đó nằm trên trang tham khảo được liên kết và được kiểm chứng trước khi xuất bản.
Trả lời trực tiếp
Người mới chỉ cần khoảng hai chục từ để đọc được sách và nghe được bình luận cờ tướng. Nhóm cách đi: tiến, thoái, bình. Nhóm luật: chiếu, chiếu bí, ngòi, cản chân, cản mắt, lộ mặt tướng. Nhóm bàn cờ: cung, sông, quá hà. Nhóm ván cờ: tiên, hậu, khai cuộc, trung cuộc, tàn cuộc.
Cách đi và ký hiệu
- Tiến (hay tấn): đi về phía đối phương. Thoái: lùi về phía mình. Bình: đi ngang.
- Đường (lộ): đường dọc, mỗi bên đếm 1 tới 9 từ tay phải mình.
- Biên bản, kỳ phổ: bản ghi các nước của một ván.
Luật và bàn cờ
- Chiếu: đe doạ ăn Tướng ở nước sau. Chiếu bí (chiếu hết): chiếu không đỡ được.
- Ngòi: quân mà Pháo phải nhảy qua để ăn.
- Cản chân mã, cản mắt tượng: quân đứng chặn khiến Mã, Tượng không đi được theo hướng đó.
- Lộ mặt tướng: hai Tướng đối diện trên một đường dọc trống, điều luật cấm.
- Cung (cửu cung): vùng 3×3 có đường chéo, nơi Tướng và Sĩ ở. Sông (hà): khoảng giữa bàn. Quá hà: đã sang sông.
- Chiếu lặp, đuổi lặp: chiếu hoặc đuổi một quân liên tục khiến thế cờ lặp lại, bên gây ra phải đổi nước.
Ván cờ
- Tiên: bên đi trước, tức Đỏ. Hậu: bên đi sau.
- Khai cuộc, trung cuộc, tàn cuộc: ba giai đoạn của ván.
- Thí quân: chủ động bỏ quân để đổi lấy thế. Đổi quân: hai bên ăn quân qua lại.
- Cờ thế: bài toán cờ soạn sẵn. Cờ tàn: thế cờ ít quân ở cuối ván.
Bảng đầy đủ hơn, có cả chữ Hán và tiếng Anh, ở trang thuật ngữ.
Câu hỏi liên quan
Pháo đầu, bình phong mã là thuật ngữ gì?
Là tên khai cuộc. Pháo đầu là đưa Pháo ra đường giữa; bình phong mã là lên cả hai Mã. Xem trang khai cuộc.
Tàn cuộc và cờ tàn có khác nhau không?
Gần như cùng nghĩa. “Tàn cuộc” thường chỉ giai đoạn cuối của một ván đang chơi; “cờ tàn” hay dùng cho các thế cờ ít quân đem ra nghiên cứu.