Câu hỏi thường gặp về cờ tướng

Bàn cờ 9×10 giao điểm, có sông ở giữa và cung chín điểm ở hai đầu. Mỗi bên 16 quân, Đỏ đi trước, thắng bằng cách chiếu bí Tướng đối phương. Bắt đầu từ cách bày quân, rồi hướng dẫn cho người mới. Thứ tự năm bước có ở học cờ tướng từ con số không.

Đỏ luôn đi trước. Lợi thế đi trước là có thật nhưng nhỏ, và người Việt gọi bên đi trước là bên cầm tiên.

Tướng, Sĩ, Tượng, Mã, Xe, Pháo, Tốt. Bên Đỏ và bên Đen viết năm trong bảy quân bằng chữ Hán khác nhau dù cách đi giống hệt. Xem các quân cờ và cách đi, hoặc tên gọi các quân trong tiếng Việt.

Biết luật thì chỉ mất một buổi; chơi được một ván tử tế thì tính bằng số ván chứ không phải bằng ngày. Nếu mỗi ngày chỉ có ít thời gian, xem 20 phút mỗi ngày chia thế nào.

Đánh với máy, giải bài tập và học thì không cần. Muốn đánh với người thật — ghép cặp, thách đấu hay phòng riêng — thì cần một tài khoản miễn phí đã xác nhận email; đổi lại bạn có điểm trình và lịch sử ván đấu. Xem cờ tướng miễn phí có cần tài khoản không.

Chiếu là Tướng đang bị tấn công và phải đỡ; chiếu bí là bị chiếu mà không còn nước đỡ hợp lệ nào, và ván cờ kết thúc ngay. Chi tiết ở bài riêng và ở trang luật.

Thua. Bên không còn nước đi hợp lệ nào bị xử thua (困斃) — khác hẳn cờ vua, nơi đó là hoà. Đây là điều luật làm thay đổi toàn bộ tàn cuộc. Xem chiếu, chiếu bí và hết nước đi.

Khi hai bên thoả thuận, khi không bên nào còn đủ lực chiếu bí, sau 60 nước không ăn quân, hoặc khi thế cờ lặp lại mà không bên nào phạm luật. Các trường hợp cụ thể ở cờ tướng hoà khi nào.

Không phải cứ lặp là hoà: thế lặp được phân xử. Bên chiếu lặp buộc phải đổi nước, và thua nếu không chịu đổi. Xem chiếu lặp có thua không và trang luật đầy đủ.

Chiếu lặp là chiếu đi chiếu lại; đuổi lặp là doạ ăn cùng một quân lặp đi lặp lại. Cả hai đều phải đổi nước. Engine của chúng tôi áp dụng cả hai trong ván giữa người với người; riêng phần đuổi lặp chưa được đối chiếu với tuyển tập thế cờ chính thức. Xem so sánh hai điều luật.

Trong ván bạn bè thì tuỳ hai người thoả thuận. Khi đánh với máy trên trang này thì được, có nút Đi lại. Trong giải và trong ván với người trên mạng thì không — nước đã đi là xong. Xem xin đi lại nước cờ có được không và cách phòng khi chơi online.

Tự đưa Tướng vào chỗ bị chiếu, để hai Tướng lộ mặt nhau trên một lộ trống, đi quân sai cách của nó, hay đưa Sĩ Tượng ra ngoài phạm vi. Danh sách đầy đủ ở những nước đi không hợp lệ.

Con Pháo ở lộ 2 đi ngang sang lộ 5 — chính là khai cuộc Pháo đầu. Chữ Hán viết 炮二平五, WXF viết C2=5. Xem bài giải thích hoặc trang biên bản.

Con Mã ở lộ 8 tiến lên, và số cuối là lộ đích chứ không phải số ô — với Mã, Tượng và Sĩ thì luôn là lộ đích. Xem Mã 8 tiến 7 nghĩa là gì.

Với Xe, Pháo, Tốt và Tướng đi thẳng tiến hoặc lùi thì là số ô; với mọi nước đi ngang và với Mã, Tượng, Sĩ thì là lộ đích. Ví dụ ở Xe 1 tiến 1 là đi mấy ô.

Vì mỗi bên đếm từ mép phải của chính mình, mà hai người ngồi đối diện. Cùng một lộ vì thế có hai số tuỳ ai đang mô tả. Xem cách đọc biên bản.

Mỗi nước ghi bốn phần: quân, lộ, hướng, đích. Ghi lại ván đánh ngoài đời là cách xem lại rẻ nhất. Xem cách tự ghi biên bản.

Ngòi, cản chân Mã, cản mắt Tượng, lộ mặt tướng, nước chờ, tiên và hậu. Bảng đầy đủ kèm chữ Hán ở thuật ngữ cờ tướng, bản rút gọn ở thuật ngữ cơ bản.

Vì bị cản chân Mã: có quân đứng ở ô thẳng mà Mã phải bước qua trước. Quân của chính bạn cản y hệt quân đối phương. Xem Mã đi thế nào.

Phải nhảy qua đúng một quân — gọi là ngòi — nằm giữa nó và mục tiêu. Không có ngòi thì không ăn được, mà hai quân ở giữa thì cũng không. Xem Pháo đi thế nào.

Qua sông thì Tốt đi ngang được, giá trị lên khoảng gấp đôi, và không bao giờ lùi. Tốt xuống tận đáy thì chỉ còn đi ngang — xem lão tốt còn làm được gì.

Không bao giờ. Tượng giữ nửa sân nhà, đi chéo đúng hai ô, và bị chặn nếu điểm giữa có quân — gọi là cản mắt Tượng. Xem Tượng đi thế nào.

Mã hậu Pháo, Trùng Pháo, Song Xa thác, thiết môn xuyên — mỗi thế là một hình đáng thuộc mặt. Danh sách xếp theo quân ở các thế chiếu bí có tên, và phần chiến thuật ở chiến thuật cờ tướng.

鐵門栓, “then cửa sắt”: thế chiếu bí trong đó Pháo (thường có Tướng nhà hỗ trợ) khoá lộ giữa, Tướng đối phương bị kẹt ở một bên cung, rồi Xe đánh vào lộ sườn cung chiếu hết. Xem thiết môn xuyên là gì.

Con Mã tiến tới hàng thứ hai tính từ đáy đối phương, trên lộ 3 hoặc 7 — ngay sát cạnh cung. Từ đó nó chiếu Tướng đang đứng giữa hàng đáy và khống chế thêm một điểm trong cung. Xem ngoạ tào mã là gì.

Nhìn các quân không được bảo vệ theo từng cặp, và mỗi nước hỏi xem đối phương vừa mở ra đường đạn nào. Xem vì sao hay sót đòn Pháo và thế bắt đôi của Mã.

Pháo đầu và Bình phong Mã: một tấn công, một phòng thủ, và chúng gặp nhau trong rất nhiều ván. Xem khai cuộc cờ tướng và Bình phong Mã là gì.

Thường là không, nếu Tốt giữa đã có Mã bảo vệ: ăn xong thì Pháo bị Mã ăn lại, thành ra đổi một Pháo lấy một Tốt. Xem bài phân tích.

Cách đáp phổ biến nhất là Bình phong Mã: hai Mã giữ Tốt đầu. Xem đối thủ lên Pháo đầu thì làm sao.

Hệ thống tìm người có điểm trình gần bạn nhất trong nhóm đang chờ, nên ván nào cũng có cơ hội thắng thật. Xem ghép cặp theo trình độ.

Thắng người mạnh hơn được nhiều điểm hơn, thua người yếu hơn mất nhiều hơn; ván không tính điểm thì không ảnh hưởng. Xem điểm trình tăng giảm thế nào.

Thường là do tính quá lâu ở những nước không quan trọng. Xem hay bị hết giờ khi chơi online.

Vì bên chiếu lặp phải đổi nước; không đổi thì bị xử thua chứ không phải hoà. Xem trang này xử thế nào.

Cả hai, nhưng khác mục đích: máy để luyện một dạng thế cho thuộc, người để học cách chịu áp lực. Xem tập với máy hay với người.

Bắt đầu với máy và bài học: đánh với máy không cần tài khoản, nên trẻ không phải khai thông tin gì. Khi trẻ muốn đánh với người, hãy ưu tiên phòng riêng với người quen. Xem lưu ý cho cha mẹ.

Từ những thế chiếu bí cơ bản với ít quân, rồi tới Xe, rồi tới Mã và Pháo. Xem luyện tàn cuộc bắt đầu từ đâu và tàn cuộc cờ tướng.

Vì tàn cuộc là phần duy nhất có đáp án đúng và sai rõ ràng, nên thiếu kỹ thuật là lộ ra ngay. Xem nguyên nhân thường gặp.

Đủ cho tới khoảng trình độ phong trào khá, nếu bạn chịu xem lại ván mình thua. Xem học miễn phí đủ hay thiếu.

Mọi thế cờ trên các trang này đều được engine luật của chính chúng tôi kiểm tra khi dựng trang, và trang không dựng được nếu engine không đồng ý. Xem nguyên tắc biên tập.