Hỏi đáp cờ tướng

Mỗi trang một câu hỏi, câu trả lời nằm ngay ở đoạn đầu tiên. Các luật được dẫn ở đây là luật WXF do engine mã nguồn mở của trang này cài đặt; mọi thế cờ được nhắc tới đều nằm trên trang tham khảo mà câu trả lời liên kết đến, nơi quá trình dựng trang kiểm chứng từng nước một.

Luật chơi · 167

Nước này có hợp lệ không? Đây là những phán định hay bị hỏi nhất, trả lời theo luật của Liên đoàn Cờ tướng Thế giới (WXF) mà engine của chúng tôi cài đặt.

Tất cả câu hỏi về luật chơiHỏi đáp luật cờ tướng: nước nào hợp lệ, cản chân Mã, cản mắt Tượng, ngòi của Pháo, lộ mặt tướng, chiếu lặp và đuổi lặp, trả lời ngắn theo luật WXF. Luật cờ tướng cơ bản là gì?Cờ tướng chơi trên giao điểm của bàn 9×10, mỗi bên 16 quân, Đỏ đi trước, và thắng bằng cách chiếu bí Tướng đối phương. Pháo ăn quân thế nào trong cờ tướng?Pháo di chuyển như Xe trên đường trống, nhưng ăn quân thì phải nhảy qua đúng một quân, của bên nào cũng được. Mã bị cản chân là gì?Mã đi một ô thẳng rồi một ô chéo. Nếu có quân đứng ở ô thẳng đó, nước đi không hợp lệ — Mã không bao giờ nhảy qua quân. Chiếu lặp có bị xử thua không?Có. Bên chiếu lặp bắt buộc phải đổi nước đi, không đổi thì xử thua. Đây là khác biệt lớn nhất so với cờ vua. Hết nước đi là thua hay hoà?Là thua. Bên đến lượt mà không còn nước đi hợp lệ nào sẽ bị xử thua — cờ tướng không có khái niệm hoà vì hết nước.

Cách đi của quân · 142

Bảy loại quân, mỗi loại một giới hạn riêng. Mã bị cản chân, Tượng bị cản mắt, Pháo cần ngòi, Sĩ và Tượng không rời nửa sân của mình.

Tất cả câu hỏi về cách đi của quânCách đi của Tướng, Sĩ, Tượng, Mã, Xe, Pháo, Tốt trong cờ tướng và những gì có thể chặn chúng. Tốt qua sông đi thế nào?Qua sông rồi, Tốt đi thêm được sang ngang mỗi lần một ô, nhưng không bao giờ lùi và không có phong cấp. Sĩ và Tượng dùng để làm gì?Chỉ để phòng thủ. Sĩ chống Pháo và Xe, Tượng chống Mã và Tốt, và cả hai không bao giờ rời nửa sân của mình. Một quân Xe đáng giá bao nhiêu?Theo thang thông dụng: Xe 9, Pháo 4,5, Mã 4, Tốt qua sông 2, Sĩ và Tượng mỗi quân 2. Tướng là quân gì và di chuyển ra sao?Tướng là mục tiêu của cả ván cờ, đi mỗi lần một ô ngang hoặc dọc, và không bao giờ rời khỏi cung 3x3 của mình. Tướng và Tượng khác nhau thế nào?Hai quân dễ nhầm vì tên gần giống nhau. Tướng là mục tiêu của ván cờ, đi trong cung; Tượng chỉ phòng thủ, đi chéo hai ô, không qua sông.

Chiến thuật · 179

Mã hậu Pháo, pháo chồng, song Xe — những thế cờ quyết định phần lớn các ván đấu ở trình độ nghiệp dư.

Tất cả câu hỏi về chiến thuậtChiến thuật và thế chiếu bí trong cờ tướng: Mã hậu Pháo, pháo chồng, song Xe, ghim quân và tấn công mở. Mã hậu Pháo là thế cờ gì?Mã đứng trước Tướng đối phương, Pháo đứng sau Mã trên cùng một đường, lấy chính Mã làm ngòi. Pháo chồng chiếu bí thế nào?Hai Pháo xếp chồng trên đường của Tướng, Pháo trước làm ngòi cho Pháo sau. Cần Pháo trước có quân bảo vệ. Hai Xe chiếu bí thế nào?Hai Xe chiếm hai hàng ngang kề nhau: một Xe chiếu, Xe kia khống chế hàng Tướng định lùi về. Mã bắt đôi là thế cờ gì?Mã nhảy tới một điểm đồng thời đe doạ ăn hai quân trở lên. Đối phương chỉ cứu được một, quân còn lại mất. Ghim quân trong cờ tướng là gì?Một quân đứng trên đường Xe hoặc Pháo nhắm vào Tướng, di chuyển đi sẽ để lộ Tướng bị chiếu. Quân đó bị ghim: luật cấm mọi nước để Tướng nhà bị chiếu, nên nó không được rời khỏi đường ấy.

Tàn cuộc · 130

Quân nào thắng quân nào. Nắm được những câu trả lời này, bạn sẽ biết nên đổi quân thế nào ngay từ hai mươi nước trước.

Tất cả câu hỏi về tàn cuộcTàn cuộc cờ tướng: một Xe có thắng được Sĩ Tượng toàn không, vì sao Pháo trơ không chiếu bí được, và Mã mạnh lên lúc nào. Một Xe có thắng được Sĩ Tượng toàn không?Thường không, đó là thế hoà tiêu chuẩn. Nhưng chỉ cần thiếu một Sĩ thì cũng con Xe đó thường thắng. Pháo trơ có chiếu bí được Tướng không?Không, thậm chí không chiếu được. Cung trống không cho Pháo cái ngòi nào, mà Pháo phải có ngòi mới ăn quân được. Trong tàn cuộc, Mã hay Pháo mạnh hơn?Khai cuộc Pháo nhỉnh hơn vì bàn cờ đầy ngòi; tàn cuộc Mã mạnh hơn vì bàn thưa thì Pháo hết ngòi còn Mã hết bị cản. Hai Mã có chiếu bí được Tướng trơ không?Có, hai Mã phối hợp đủ để ép chiếu bí một Tướng trơ, dù kỹ thuật khó và chậm hơn nhiều so với hai Xe hay một Xe. Tàn cuộc Xe đối Xe diễn ra thế nào?Bên có Xe hoạt động tích cực hơn, kiểm soát lộ mở và hỗ trợ Tốt qua sông tốt hơn thường thắng, nhiều hơn là bên còn nhiều Tốt hơn.

Khai cuộc · 130

Đi nước đầu tiên thế nào, những khai cuộc có tên nghĩa là gì, và thực sự cần thuộc bao nhiêu.

Tất cả câu hỏi về khai cuộcKhai cuộc cờ tướng: Pháo đầu, Bình phong Mã, Phi Tượng, Tiên nhân chỉ lộ, và người mới nên học mấy khai cuộc. Người mới nên học khai cuộc nào?Đỏ học Pháo đầu, Đen học Bình phong Mã. Hai khai cuộc là đủ: mỗi khai cuộc học bốn năm nước cùng ý đồ phía sau. Đối thủ đi Pháo đầu thì đáp thế nào?Lên Mã giữ Tốt đầu: Bình phong Mã vừa giữ được Tốt vừa ra quân, điều mà các cách đáp khác không làm được. Bình phong Mã là khai cuộc gì?Cả hai Mã cùng ra bảo vệ Tốt giữa, đứng cạnh nhau như một tấm bình phong. Đây là cách đáp chính với Pháo đầu vì vừa giữ Tốt vừa phát triển quân. Phi Tượng cục là khai cuộc gì?Nước đi đầu tiên đưa Tượng ra giữa nửa sân của mình, không tấn công gì cả nhưng phòng thủ điểm trung tâm và tránh toàn bộ lý thuyết sắc bén của Pháo đầu. Tiên nhân chỉ lộ là khai cuộc gì?Đẩy Tốt lộ 3 hoặc lộ 7 lên một ô, mở đường cho Mã và không cam kết vào bất kỳ kế hoạch cụ thể nào. Đây là nước đầu linh hoạt nhất trong cờ tướng.

Chơi online · 40

Chơi ở đâu, có mất tiền không, máy mạnh cỡ nào, và xem lại ván cờ của mình thế nào.

Tất cả câu hỏi về chơi onlineChơi cờ tướng online: chơi miễn phí ở đâu, có cần tài khoản không, đánh với máy nên chọn mức nào, và cách xem lại ván cờ. Chơi cờ tướng online ở đâu?Mở trình duyệt là chơi được, không cần tải gì. Khi chọn chỗ chơi, hãy xem ba điểm: luật chiếu lặp, đối thủ cùng trình, và ván cờ có được lưu lại. Chơi cờ tướng miễn phí có cần tài khoản không?Đánh với máy và giải bài thì không cần. Muốn đánh với người thật thì cần một tài khoản miễn phí và phải xác nhận email. Đánh cờ tướng với máy nên chọn mức nào?Chọn mức mà bạn thắng khoảng bốn trong mười ván. Thắng quá dễ là mất thời gian, thua mãi là tập chịu đựng chứ không phải tập cờ. Chơi cờ tướng 2 người với bạn bằng cách nào?Mở một phòng riêng rồi gửi mã tham gia cho bạn mình. Mỗi người một máy, không ai khác vào được, và ván cờ vẫn được lưu như thường. Chơi cờ tướng trên điện thoại cần gì?Trình duyệt là đủ. Không tốn dung lượng, không cần quyền truy cập, đổi máy không phải cài lại. Ứng dụng chỉ còn hơn ở một điểm: chơi khi mất mạng.

Học và tiến bộ · 172

Học theo thứ tự nào, xem lại ván cờ ra sao, và thói quen nào thực sự nâng trình.

Tất cả câu hỏi về học và tiến bộCách tiến bộ trong cờ tướng: học gì trước, xem lại ván thua thế nào, và vì sao lý thuyết khai cuộc xếp cuối. Làm sao để tiến bộ ở cờ tướng?Học theo thứ tự: thế chiếu bí cơ bản, chiến thuật, tàn cuộc, rồi mới tới khai cuộc — và xem lại ván thua của chính mình. Người mới chơi cờ tướng hay mắc lỗi gì?Tấn công bằng một quân, tự cản chân Mã nhà, quên rằng Pháo cần ngòi, và đi Sĩ Tượng không có lý do. Nên xem lại ván cờ thua như thế nào?Tìm nước đi ngay trước khi thế trận trở nên khó, tự hỏi lúc đó mình đã bỏ sót điều gì, rồi mới đối chiếu với engine để xem khoảng cách giữa nhận định của mình và đáp án đúng. Nên chơi cờ nhanh hay chậm để tiến bộ?Cả hai đều có chỗ dùng riêng: cờ chậm để luyện tính toán sâu và tránh sai lầm cơ bản, cờ nhanh để luyện phản xạ nhận diện mối đe doạ và luật lệ cho tới khi chúng trở thành bản năng. Thói quen nào hữu ích nhất khi chơi cờ tướng?Trước mỗi nước, hỏi nước vừa rồi của đối phương đe doạ điều gì. Thói quen đơn giản này bắt được phần lớn các sai lầm chiến thuật thường gặp.

Ký hiệu và biên bản · 45

Đọc và ghi lại một ván cờ: ký hiệu kiểu Việt (Pháo 2 bình 5), kiểu chữ Hán (炮二平五) và kiểu WXF (C2=5) là cùng một nước đi, viết theo ba cách.

Tất cả câu hỏi về ký hiệu và biên bảnKý hiệu cờ tướng: đọc biên bản kiểu Việt, kiểu chữ Hán và kiểu WXF, ghi nước Pháo trước Pháo sau, ghi kết quả ván cờ và chuỗi FEN. Ký hiệu WXF trong cờ tướng là gì?Ký hiệu WXF ghi nước cờ tướng bằng chữ cái La-tinh và chữ số, như C2=5 hay H8+7, tương ứng từng nước một với hệ ký hiệu chữ Hán. Các chữ cái trong ký hiệu WXF nghĩa là gì?K là Tướng, A là Sĩ, E là Tượng, H là Mã, R là Xe, C là Pháo, P là Tốt: bảy chữ cái chỉ bảy loại quân trong ký hiệu cờ tướng WXF. Vì sao ký hiệu cờ tướng đếm lộ từ bên tay phải?Mỗi bên đánh số lộ từ tay phải của mình, nên cùng một lộ trên bàn có hai số. Nhờ vậy nước nào cũng được ghi theo góc nhìn của bên đi. Cờ tướng có FEN như cờ vua không?Có. Cờ tướng dùng chuỗi kiểu FEN để ghi thế cờ, với mười hàng thay vì tám và thêm chữ cái cho Pháo, Sĩ, Tượng, những quân cờ vua không có. Tiến, thoái, bình (進, 退, 平) trong ký hiệu cờ tướng nghĩa là gì?進 (tiến) là đi lên phía đối phương, 退 (thoái) là lùi về phía mình, 平 (bình) là đi ngang trên hàng. Trong ký hiệu WXF chúng là +, − và =.

Lịch sử và so sánh · 98

Cờ tướng từ đâu mà ra, đã thay đổi thế nào qua các thời kỳ, và khác cờ vua, cờ tướng Hàn Quốc, cờ Nhật ở những điểm nào.

Tất cả câu hỏi về lịch sử và so sánhLịch sử cờ tướng và so sánh với các loại cờ khác: nguồn gốc, Sở hà Hán giới, sách cờ cổ, và khác biệt với cờ vua, janggi, shogi. Cờ tướng có từ bao giờ?Cờ tướng ở dạng hiện đại có từ thời nhà Tống, khoảng thế kỷ 11–12. Những trò chơi cùng tên trước đó có thật, nhưng là những trò chơi khác. Cờ tướng phổ biến đến mức nào?Cờ tướng thuộc nhóm trò chơi bàn cờ phổ biến nhất thế giới, đông nhất ở Trung Quốc và Việt Nam, có phong trào khắp Đông Nam Á và cộng đồng hải ngoại. Cờ tướng và cờ vây có phải là một không?Không. Cờ tướng là họ hàng của cờ vua, ăn quân trên giao điểm bàn 9×10; cờ vây là trò chiếm đất bằng những quân giống hệt nhau trên lưới 19×19. Cờ tướng có phải là cờ nhảy (Chinese checkers) không?Không, hai trò chẳng liên quan gì. Cờ nhảy (Chinese checkers) là trò đua nhảy bi ra đời ở phương Tây; cờ tướng là trò ăn quân chiến lược. Quân Pháo viết chữ Hán là 炮 hay 砲?Cả hai chữ đều được dùng và đều nghĩa là pháo. 砲 mang bộ thạch (đá), từ những cỗ máy bắn đá; 炮 mang bộ hoả (lửa), từ pháo thuốc súng.

Câu hỏi liên quan

Các câu trả lời này được kiểm chứng thế nào?

Mọi luật nêu ở đây đều là luật mà engine mã nguồn mở của chúng tôi cài đặt. Nếu engine không đồng ý với một thế cờ, trang web không dựng được và không xuất bản. Có một giới hạn cần nói rõ. Cả hai phán quyết thế lặp đều đã áp dụng ở đây: bên dùng chiếu lặp hay đuổi lặp để buộc thế lặp thì xử thua, không xử hoà. Điều chúng tôi chưa thể khẳng định là phần đuổi lặp xử đúng với mọi thế trong tuyển tập thế cờ chính thức, vốn chỉ tồn tại dưới dạng bản quét và chưa thành bài kiểm thử. Những trường hợp rõ ràng đã được bộ kiểm thử của chúng tôi bao quát; còn những thế cờ hóc búa mà ngay cả các engine đã công bố cũng xử sai thì chưa.

Cờ tướng và xiangqi có phải một không?

Đúng. Cờ tướng là tên tiếng Việt, xiangqi (象棋) là tên tiếng Trung, cùng một trò chơi với cùng một bộ luật.

Tôi có được trích dẫn nội dung này không?

Được. Toàn bộ nội dung phát hành theo giấy phép CC BY 4.0: bạn có thể trích dẫn, chỉnh sửa và đăng lại, kể cả vì mục đích thương mại, miễn là ghi nguồn Xiangqi Master và nêu rõ những gì đã thay đổi.

Thử ngay trên bàn cờ

Đọc hiểu là một chuyện, đi được là chuyện khác. Miễn phí, chơi với máy hoặc với người thật.

Chơi cờ tướng Học viện cờ tướng